เคยเป็นไหม? เงินเดือนเข้าแป๊ปเดียวยังไม่ทันไร ก็ต้องจ่ายเงินออกทุกที แทบไม่เหลือเก็บ ทั้ง ๆ ที่เราก็ไม่ได้ใช้จ่ายฟุ่มเฟือยอะไรขนาดนั้น วันนี้ fintips by ttb #เรื่องเงินที่รู้จริงแบบเพื่อนที่รู้ใจ อยากชวนมองเรื่องนี้ให้ลึกขึ้น ผ่านภาพรวมการออมและพฤติกรรมการใช้เงินของคนไทย เพื่อให้เห็นว่า ทำไมหลายคน “ตั้งใจจะออม” แต่สุดท้ายก็ยังมีเงินเก็บไม่พอ และเราจะปรับอย่างไรให้การเงินของเราดีขึ้นได้จริง

จากข้อมูลล่าสุดของธนาคารแห่งประเทศไทย (ธปท.) ระบุว่า คนไทยกว่า 96% มีบัญชีเงินฝาก แต่ส่วนใหญ่ใช้เพื่อรับและจ่ายเงินในชีวิตประจำวัน ในขณะที่มีเพียง 56.1% เท่านั้นที่มีบัญชีสำหรับออมเงินโดยเฉพาะ สิ่งที่น่าสนใจคือ กลุ่มคนที่แยกบัญชีใช้จ่ายออกจากบัญชีออม มีแนวโน้มบริหารการเงินได้ดีกว่าอย่างชัดเจน เพราะการออมที่ดี ไม่ได้เริ่มจากวินัยอย่างเดียว แต่เริ่มจากการทำให้ตัวเอง "ใช้เงินยากขึ้น"

ในอีกมุมหนึ่ง “เงินสำรองฉุกเฉิน” ก็เป็นภาพสะท้อนให้เห็นถึงความเปราะบางที่หลายคนอาจมองข้าม ลองถามตัวเองง่าย ๆ ว่า ถ้าวันหนึ่งรายได้หยุดทันที เราจะอยู่ได้อีกกี่เดือน ซึ่งในความเป็นจริง มีเพียงประมาณ 1 ใน 4 ของคนไทยเท่านั้นที่มีเงินสำรองเพียงพอเกิน 6 เดือน นั่นแปลว่า คนส่วนใหญ่ยังอยู่ในจุดที่เหตุการณ์ไม่คาดคิดเพียงครั้งเดียว ก็อาจกระทบชีวิตทางการเงินได้ทันที

ยิ่งมองยาวไปถึงอนาคต สถานการณ์ยิ่งท้าทายมากขึ้น โดยข้อมูลชี้ว่า มีเพียงประมาณ 1 ใน 7 ของคนไทยเท่านั้น ที่วางแผนเกษียณและทำได้ตามเป้า ทั้งที่ความจริงแล้ว การเกษียณไม่ใช่เรื่องไกลตัว แต่คือสิ่งที่เริ่มต้นได้ตั้งแต่วันที่เรามีรายได้ ยิ่งเริ่มเร็ว ยิ่งใช้เงินน้อย และยิ่งมีทางเลือกมากขึ้น

อีกหนึ่งจุดสำคัญที่หลายคนมองข้าม คือเรื่อง “ดอกเบี้ยทบต้น” แม้ภาพรวมคนไทยจะมีความรู้ทางการเงินอยู่ในระดับดี แต่กลับยังไม่เข้าใจพลังของเงินที่เติบโตตามเวลา ทำให้หลายคนมองไม่เห็นคุณค่าของการเริ่มออมเร็ว และในอีกด้านหนึ่ง ก็อาจประเมินภาระหนี้ต่ำเกินไป จนกลายเป็นภาระสะสมโดยไม่รู้ตัว

3 ความท้าทายหลักที่ทำให้ออมเงินยาก ได้แก่

1. การใช้จ่ายที่ง่ายเกินไป ทั้งช้อปออนไลน์ โปรโมชันแรง ๆ และพฤติกรรม “ซื้อก่อนจ่ายทีหลัง” ทำให้เงินออกง่ายกว่าที่คิด โดยที่เราไม่ระวังตัว

2. รูปแบบบัญชีแบบเดิมที่ไม่จูงใจ ทำให้หลายคนไม่แยกเงินออมอย่างจริงจัง แม้ปัจจุบันจะเริ่มมีบัญชีใหม่ ๆ ที่ช่วยสร้างวินัยได้มากขึ้น

3. แรงจูงใจในการออมที่ไม่ชัดเจน เพราะการออมไม่ให้ผลลัพธ์ทันทีเหมือนกับการใช้เงิน จึงทำให้หลายคนรู้สึกว่า “เดี๋ยวค่อยเริ่ม” จนไม่ได้เก็บออมตามที่คิด